لیزر درمانی

لیزر درمانی چیست؟

کلمه لیزر Laser  مخفف عبارت Light Amplification by the Simulated Emission of Radiation  است ‘که به معنی نور تقویت شده توسط گسیل القایی تابش ‘ میباشد لیزر امواج الکترومغناطیسی تقویت شده ای است که میتواند پرتو قلمی شکلی از امواج الکترومغناطیسی را با خواص ویژه تولید کند . پرتوی نور معمولی از طول موج‌های متعدد و مختلف تشکیل شده که در جهت‌های مختلف پخش می‌شوند. این شرایط در حالی است که پرتو لیزر یک طول موج نوری خاص را تقویت کرده و با متمرکز کردن آن یک طول موج ثابت ایجاد می‌کند. لیزر در فیزیوتراپی دارای ویژگی‌های منحصر به فرد در حوزه درمان می‌باشد. در عمل لیزر درمانی می‌تواند انرژی را به زیر سطح پوست بدون آسیب رساندن به سطوح بالای آن منتقل کند. انرژی نوری انتقال یافته در این شرایط باعث ایجاد تغییرات فیزیولوژیک در سلول‌ها در فرآیندی به نام (photobiomodulation) می‌شود. این فرآیند دارای سودمندی خاص برای کاهش درد، کاهش سطح التهاب، افزایش جریان خون و تسریع زمان مورد نیاز برای بهبود بیمار است.

تفاوت عملکردی لیزر پرتوان و کم توان:
مسئله بااهمیت درباره لیزر درمانی قدرت درمان است! مهم‌ترین عامل تاثیرگذار بر اثربخشی لیزر درمانی قدرت خروجی دستگاه است. این مسئله به دلایل زیر از اهمیت خاص برخوردار است:

1. عمق نفوذ: هر چه قدرت لیزر بیشتر باشد، میزان نفوذ آن به بافت‌های بدن بیشتر است و به این ترتیب درمان بافت‌های عمیق‌تر در بدن از طریق آن امکان‌پذیر می‌شود.
2. زمان درمان: قدرت بیشتر با دوره درمان کوتاه‌تر ارتباط دارد.
3. تاثیرات درمانی: هر چه قدرت پرتو بیشتر باشد، لیزر برای درمان شرایط جدی‌تر و درد و ناراحتی مربوط به آن از اثربخشی بالاتر برخوردار است.

هر چند امروزه چهار طبقه‌بندی مختلف برای لیزر (کلاس ۱ تا کلاس ۴) وجود دارد، فقط لیزر کم‌توان و لیزر پرتوان دارای مزایای درمانی برای بیماران است.
 

درمان با لیزر کم‌توان
در این شرایط قدرت پرتو خروجی بین ۲۵ تا ۵۰۰ مگاوات بوده و سطح نفوذ کمتر از نیم سانتی‌متر می‌باشد. لیزر کم‌توان برای درمان مجموعه‌ای از مشکلات برای سال‌های طولانی مورد استفاده قرار گرفته و همان‌طور که گفته شد کل قدرت خروجی آن بین ۲۵ تا ۵۰۰ مگاوات است. در این شرایط به خاطر سطح پایین قدرت خروجی، لیزر کم‌توان فقط می‌تواند به نیم سانتی‌متر از بدن نفوذ کرده و طول مدت درمان با این روش در حدود ۱ تا ۲ ساعت است. به این ترتیب معمولاً از این روش در شرایطی استفاده می‌شود که نیاز به درمان پوست و لایه زیر آن همچون رباط‌ها و اعصاب سطحی در ناحیه دست‌ها، آرنج‌ها پاها، و زانوها وجود داشته باشد. در حقیقت لیزر کم‌توان تاثیری بر درمان شرایط مفصل، عضله، عصب، استخوان یا وضعیت دیسک‌های نخاعی ندارد، زیرا این ساختارها در لایه‌های عمیق‌تر بدن قرار دارند. بنابراین، لیزر کم‌توان اغلب به عنوان روش استاندارد لیزر درمانی مورد توجه قرار می‌گیرد.

درمان با لیزر پرتوان
لیزر پرتوان یکی از روش های نوین و موثر است که امروزه در فیزیوتراپی بطور وسیعی بکار می رود.لیزر پرتوان با قدرت بالا یک روش بدون درد، ایمن و تقریبا بدون عوارض جانبی خاصی بوده و  از آن به عنوان یکی از روش های جراحی بسته دیسک کمر و ستون فقرات و بهبود درد های عصبی، عضلانی و اسکلتی استفاده می شود.
در این شرایط قدرت پرتو خروجی بین ۱ تا ۱۲۰۰۰ مگاوات بوده (یعنی ۲۴ بار قوی‌تر از لیزر کم‌توان) و عمق نفوذ لیزر بیش از ۴ سانتیمتر می‌باشد. امروزه استفاده از لیزر پرتوان برای درمان تمام مشکلاتی که در شرایط عادی با لیزر کم‌توان تحت درمان قرار گرفته امکان‌پذیر می‌باشد. به خاطر اینکه لیزر پرتوان می‌تواند به بافت‌های عمیق بدن نفوذ کند، بخش زیادی از عضلات، رباط‌ها، تاندون‌ها، مفاصل، اعصاب و بخش‌های زیر پوست را با استفاده از این روش می‌توان تحت درمان قرار داد. لیزر پرتوان نسبت به لیزرهای کم‌ توان به عمق بیشتری از بافت نفوذ کرده و در نتیجه انرژی بیشتری را به ناحیه و بافت مورد نظر منتقل می کنند.
استفاده از لیزرهای پرتوان اثرات درمانی بیشتری و چشمگیرتری نسبت به لیزر های کم توان دارند و در عین حال باید احتیاط بیشتری در استفاده از آن ها انجام گیرد.
 

لیزر پرتوان، فواید و موارد کاربرد
مطالعات کلینیکی کنترل شده در این حوزه نشان می‌دهد لیزر پرتوان می‌تواند برای برخی کاربردهای خاص موثر بوده و به‌طور خاص این شرایط در مواردی مشاهده می‌شود که استفاده از لیزر کم‌توان نتواند از نتیجه بخشی لازم برخوردار باشد. به خاطر اینکه برخی شرایط همچون کنترل درد، التهاب و بهبود سریع نیاز به سطح بالاتر درمان دارند، این درمان می‌تواند به بافت‌های عمیق‌تر بدن نفوذ کرده و به رفع مشکل کمک نماید قابلیت انتقال بیشتر انرژی در لیزرهای پرتوان سبب می شود درمان آسیب در بافت های عمیق تر بدن مانند فتق دیسک و تنگی کانال نخاعی با این لیزر ها نتایج بهتری را در پی داشته باشدروند استفاده از لیزر پرتوان برای درمان در طول ۱۰ سال گذشته به‌طور چشمگیر افزایش یافته و نتایج حاصل از بررسی‌ها نشان دهنده اثربخشی مناسب این روش برای اهداف درمانی مختلف می‌باشد.  به خاطر قدرت بیشتر لیزر پرتوان، طول مدت درمان در هنگام استفاده از آن به‌طور چشمگیر کاهش می‌یابد. همان‌طور که قبلاً بیان شد، درمان با لیزر کم‌توان اغلب نیازمند طول مدت درمان ۶۰ تا ۱۲۰ دقیقه‌ای برای دستیابی به نتایج مورد نظر می‌باشد. به این ترتیب لیزر پرتوان مقدار بیشتری از پرتوی لیزر را در یک مدت زمانی متناسب در اختیار بدن قرار می‌دهد. در حقیقت لیزر پرتوان می‌تواند مقدار مناسب انرژی لیزر را در اختیار بخش‌های آسیب‌دیده بدن در طول مدت ۵ تا ۱۵ دقیقه قرار دهد

موارد استفاده لیزر درمانی:
دو زمینه عمده برای استفاده از لیزر های درمانی عبارت است از ترمیم بافتی و کنترل درد . درمحدوده این دوزمینه از لیزر درمانی بطور  وسیعی برای درمان همه آسیب های بافت نرم نظیر صدمات عضلانی ، هماتوم و التهاب تاندونی استفاده میشود . هم چنین لیزر درمانی در موارد زیر بسیار مفید میباشد:
1-    بهبود انواع زخم ها (زخم های دیابتیک،زخم های بستر، .و ... ) 
2-    سندروم میوفاشیال (نقاط دردناک ماشه ای یا گره های عضلانی متعدد (
3-    دردهای ناشی از ضربه ها و بعد از اعمال جراحی 
4-    دردهای مفصلی همچون آرتروز ، آرتروز قوزک و زانو
5-    درد های نایش از پیچ خوردگی ها و کشیدگی های تاندونی
6-    درد پس از عمل جراحی و تسریع بهبودی
7-    درد های روماتیسمی همچون آرتریت روماتویید
8-    دردهای عصبی هم چو سندروم تونل مچ دستی( سندرم تونل کارپ)
9-    درد های ناشی از استفاده بیش از حد اندام ها
10-    اسپاسم نقاط حساس و عضلات
11-    درد درمان آسبیب های ورزشی 
12-    در بازسازی عصب آسیب دیده همچون فلج عصب صورت
13-    ترمیم بافتی 
14-    التیام بافتی 
15-    دردهای اسکلتی عضلانی
16-    کاهش درد و افزایش عملکرد در بیماران استوآرتریت
17-    تورم
18-    آسیب‌دیدگی کمر و گردن
19-    درد سیاتیک (درد در ناحیه پا)
20-    فتق دیسک
21-    التهاب غلاف کف پا
22-    خار پاشنه
23-    تومور عصبی مورتون
24-    دررفتگی قوزک
25-    تاندونیت آشیل
26-    اسپلینت ساق پا
27-    شکستگی ناشی از فشار
28-    درد پینه پا
29-    درد عصبی
30-    درد شانه مانند(کشیدگی و التهاب تاندون شانه)
31-    آرنج تنیس‌باز
32-    پارگی عضله و رباط
33-    درد زانو و لگن
34-    پیچ‌خوردگی/ کشیدگی

و بسیاری از موارد دیگر...
 

احتیاط منطقی
اگرچه خطر صدمه به چشم اندک است اما موارد زیر توصیه میشود:
استفاده از دستگاه لیزر فقط روی مناطق لازم
اجتناب از انعکاس پرتو لیزر روی سطوح براق
فقط هنگتم تماس اپلیکاتور لیزر با پوست ، دستگاه را روشن نمایید 
از عینک محافظ مناسب استفاده نمایید 
هم تراپیست و هم بیمار باید چشم ها را به خوبی بپوشانند 
همواره سطح تماس با پروب را فورا بعد از تابش با استفاده از روش های توصیه شده نظیر شست و شو با الکل تمییز نمایید 
رعایت این موضوع هنگام درمان زخم کاملا ضروری است 

موارد منع استفاده از لیزر:

درمان مستقیم روی:
•    تومورها و مناطقی که اخیرا تحت درمان رادیوتراپی قرا گرفته اند:
 از درمان لیزر روی مناطق توموری شناخته شده و یا مناطقی که اخیرا تحت رادیو تراپی قرار داشته خودداری کنید  سطح خطر اثر تحریکی لیزر بر رشد سلول های سرطانی یا متاتازها نامعلوم است و بهتر است از این خطر اجتناب شود 
•    رحم خانم های باردار .
 سطح خطر لیزر به جنین احتمالا بسیار کم است اما از آن جایی که احتما ل آثار مضر به طور جدی وجود دارد بنابراین رعایت آن منطقی است . 

• تومورهای پوستی بدخیم
• وجود عفونت در محل تابش لیزر
• مصرف برخی داروها
• افرادی که ضربان ساز مصنوعی در ناحیه قفسه سینه خود دارند.
• بیماری های متابولیک کنترل نشده

امروزه به کارگیری لیزر های کم توان و پرتوان در درمان اختلالات اسکلتی و عضلانی و بیماری های نورولوژیک و ارتوپدیک کاربرد گسترده ای پیدا کرده است کلینیک آرمان با بهره گیری از توان علمی و تجربی متخصصین توانبخشی و فیزیوتراپی و هم چنین دستگاه های لیزر پرتوان در این امر پیشگام است.